Resim kaynağı
GAZİANTEP -AA- Gaziantep'te en az bin yaşında olduğu tahmin edilen 2 fıstık ağacı bulundu.
Türkiye Tabiatını Koruma Derneği (TTKD) Gaziantep Şube Başkanı İmam Deliler, Antep fıstığı Araştırma Enstitüsü Müdürü Selim Arpacı ve doğa gönüllüsü İlyas Suran ile Göbek köyü yakınlarında bulunan, Antep fıstığı ağaçlarını yerinde inceledi, ölçümler yaptı.
Ağaçların topraktan bir metre yükseklikten gövdelerinin çevresi ölçüldü. Ağaçlardan birinin çevresinin 4 metre 90 santimetre, diğerinin çevresinin ise 4 metre 53 santimetre olduğu belirlendi.
TTKD Gaziantep Şube Başkanı İmam Deliler, dünyada iki önemli Antep fıstığı gen merkezi olduğunu, Gaziantep'in bu gen merkezlerinden birinin üzerinde bulunduğunu belirtti. Deliler, "ilimiz ve bölgemiz için çok önemli bir tarım ürünü olan Antep fıstığının yaşayan ataları sayılabilecek bu ağaçların anıt ağaç' statüsüne alınarak korunması için çalışma başlatacağız" dedi.
Resim kaynağı
Fıstık ağacı ömrünün bu kadar olduğunu sanmıyordum,demekki asırlık olabilecek ağaç türlerine giriyormuş ,yaygın olan kanı yaklaşık 100 yıllık olan ağaçların artık yaşlı verim vermeyen kocamış tabiriydi.
Bu haber yöremiz genelinde fıstıkçılık Tarımıyla ağırlıklı olarak uğraşıldığından sevindirici.
Benim anlamadığım.. nasıl yeni buluyorlar?.."Türkiye Tabiatını Koruma Derneği (TTKD) Gaziantep Şube Başkanı İmam Deliler, Antep fıstığı Araştırma Enstitüsü Müdürü Selim Arpacı".. HAYRET?!!..Çay kahve içmekten başını kaldırıp yeni mi bulmuşlar?!.. İyi ki koltuklarından kalkmışlar..:)
Zeugma kazılarında bulunan ve halen Gaziantep Müzesinde sergilenen "fıstık tutan çocuk" kabartması bölgemizde yetişen fıstığın bundan 2000 yıl önce bile yetiştirildiginin bir kanıtı olarak gösteriliyor.Ancak fıstık ağacı çok gevrek ve kısa ömürlüdür.Kökü derinlere inmez..1650 yılllarında Antep-Urfa bölgesini dolaşan Evliya Çelebi bile hiç fıstık ağacından bahsetmemesi çok ilginçtir.Zira koca ormanlık alan olan Urfa-Antep platosu büyük bir kuraklık neticesinde çorak bir çöl olmuştur.Fotoğrafta gözüken ağacın yaşı 1000 olması olanaksızdır.Uzmanlar tarafından iyi tetkit edilmesi lazım..250 civarı olabilir...
Selim Arpacı Antepfıstığı Araştırma Enstitüsü Müdürü ve aynı zamanda yüksek ziraat mühendisidir, ağaçların yaşlarının tespiti günümüzde çok az yanılma payları ile hesaplanabilmektedir, öncelikle bitkiler ve ağaç sonrasında antepfıstığı konusunda uzman olan kişilerin çalışmaları konuyla ilgili açıklamaları elbette abartıdan arındırılmıştır üstelik bu açıklama resmi bir kurumun müdürü tarafından yapılmıştır.
AĞAÇLARIN YAŞI NASIL BELİRLENİR?
Kesilmiş bir ağaç gövdesi üzerindeki halkaları çoğumuz biliyoruz. Bir ağacın yaşını belirlemek için öncelikle bu halkalardan yararlanırız. Aslında bu halkalar ağacın yaşı yanında daha birçok önemli bilgi barındırır.
Resim kaynağı
Ağaç halkalarının varlığı mevsimlerle yakından ilişkilidir. Mevsimsel farklılıkların bulunduğu kuzey yarıkürede büyüme sürekli olmayıp, ilkbaharla birlikte hızlanır, yazın azalır. İşte bu büyüme hızı farklılğından dolayı ilkbaharda oluşan odun dokuları açık renkli, yazın oluşan odun dokuları ise koyu renkli halkalar şeklinde görülür. Bu durumda bir açık ve bir koyu renkli halka bir yıllık bir büyümeye karşılık gelir. Yıllık halkalar diye bilinen bu halkaların sayısı ağacın yaşını vermektedir.
Yıllık halkaların bize sunduğu bilgiler ağacın yaşı ile sınırlı değildir. Bu halkalar yardımıyla;
* Arkeolojik kalıntıların tarihlenmesi
* Geçmişte oluşan erozyon ve çökelim hızının belirlenmesi
* Radyoaktif karbon yoluyla saptanan yaşların doğrulanması
* Önemli orman zararlarının veya yangınların gerçekleştiği tarihlerin anlaşılması
* Geçmişte yaşanan iklim değişikliklerinin ortaya konması mümkün olur...
Çok genel olarak yıllık büyüme halkalarının yardımıyla geçmişte yaşanmış tüm bu olayları belirlemeye çalışan bilim dalına Dendrokronoloji denmektedir.
Yaşayan dikili haldeki bir ağacın yaşı Artım Burgusu denilen bir alet yardımıyla bulunur. Ormancılık çalışmalarındaki mühendislik esasları çerçevesinde yapılan ölçüm işlemlerinde bu alet çok işimize yaramaktadır. Bu artım burgusu; yaşı ölçülecek ağacın gövdesinin yerden 1.30 m yüksekliğindeki bölgesinde, ağacın gövdesine çevirmek suretiyle sokulur. Daha sonra halka kaşığı yardımı ile ağaca zarar vermeden bir yaş halkası çubuğu dışarıya çıkarılır. Ve bu çubuk üzerinden ağacın yıllık halkaları kolayca sayılır. Tabi bu işlemin daha birçok teknik ayrıntıları bulunmakta olup, burada kısaca anlatmaya çalıştık... Alt ta bir artım burgusu bölümleri ile birlikte gösterilmiştir.
Resim kaynağı
Bazı ağaç türlerinin çok uzun yıllar yaşayabildiğini biliyor musunuz? Dünyanın saptanmış en yaşlı ağacı Sierra-Nevada'nın (Kaliforniya-ABD) kuzeybatı yamaçlarında denizden 3275 m. yüksekte yetişmiş bir çam ağacıdır. (Pinus longaeva) 1963-1964 yıllarında yapılan tespitlerle bu ağacın yaklaşık 4900 yıllık olduğu anlaşılmıştı. Bu ağaç günümüzde ne yazık ki yaşamıyor, insanoğlu'nun acımasız testeresinden kurtulmayı başaramadı...
Kaynak: OGM
Kasım kardeşime katılıyorum ben çocukken 250-300 senelik fıstık agacını dedem göstermişti tabi agaç çok yıpranmış.Ancak şunu unutmamak lazım fıstık agacının anası melengüş agacı dedigimiz bir çalıdan agaça dogru büyüyen bir nebatattır.Selamlar
Kasım Abi, öncelikle haber için teşekkür ederim. Bu ağacın nerede bulunmaktadır? Diğer bir sorum da ağacı genetik olarak incelemesi iyi olmaz mı? Eğer bu ağaç bahsettiğiniz kadar eskiyse üzerinde Antep Fıstığı'nı iyileştirmek için çalışma yapılabilir. Bildiğim kadarıyla genetik çalışmalar saf türler üzerinde yapılıyor. Ayrıca ağacın yetiştiği toprak, bulunduğu bölgenin nem yapısı, yağış miktarı gibi bilgiler de değerlendirilirse Antep Fıstığı tarımı için optimum ortamın ne olduğu konusunda yeni fikirler edinilebilir mi?
Ramazan Tarhan;193838 wrote:Zeugma kazılarında bulunan ve halen Gaziantep Müzesinde sergilenen "fıstık tutan çocuk" kabartması bölgemizde yetişen fıstığın bundan 2000 yıl önce bile yetiştirildiginin bir kanıtı olarak gösteriliyor.Ancak fıstık ağacı çok gevrek ve kısa ömürlüdür.Kökü derinlere inmez..1650 yılllarında Antep-Urfa bölgesini dolaşan Evliya Çelebi bile hiç fıstık ağacından bahsetmemesi çok ilginçtir.Zira koca ormanlık alan olan Urfa-Antep platosu büyük bir kuraklık neticesinde çorak bir çöl olmuştur.Fotoğrafta gözüken ağacın yaşı 1000 olması olanaksızdır.Uzmanlar tarafından iyi tetkit edilmesi lazım..250 civarı olabilir...
Türkmenistanda 800 yaşında olan erkek antepfıstığı ağacı literatüre geçmiş ve tescillidir.
Subutay;194077 wrote:Abi fıstık ağacı reçineli bir ağaçtır. Ömrünün uzun olması beklenmez mi tam tersi?
Ramazan abi bu antepfıstığının "ömrü uzun olmaz, kökü derinlere inmez" sonucunu nasıl elde etti bilemiyorum ancak antepfıstığı ağacı bölgemizde zeytinden sonra ömrü en uzun olan ve ekonomik değeri olan ağaçtır,
Hancağız barajına ilk defa su verilip göl sahası oluşturulduğunda çok kısa zamanda su seviyesi yükselmişti bu kadar kısa sürede suyun yükseleceğini tahmin etmeyip ağaçlarını göl sahasından sökmeyen çiftçiler suyun azaldığı dönemlerde ağaçlarını halatlarla bağlayarak çekmişlerdi su nedeniyle yumuşayan topraktan kökleri ile birlikte çıkan ve o tarihlerde 80 yaşlarında olduğu tahmin edilen fıstık ağaçlarının kök uzunluklarının 50 metreyi geçtiği görülmüştür, tabiki toprak yapısı ağacın uzun ömürlü olmasında çok önemli bir etkendir diğer türlü 40-50 cm derinlikteki çukurlara ekilen ve tabanı kaya olan arazilerde kök derinlere inememekte ve ağaç kısa ömürlü olmaktadır.
Yavuzelinin Göbek köyünde.
Ağacın anacı buttum, buttum olarak üzerinde meyvası var ancak bir dalına net olarak bilinmeyen bir tarihte fıstık kalemi atılmış o dal üzerinde de normal fıstık şu anda mevcut.
Yaşı ile ilgili olarak bilimsel bir metod uygulanarak hesaplama yapılmamış ancak konunun uzmanı olan kişiler 1000 yaşında olabileceğini tahmin ediyorlar, konuyla ilgili görüştüğüm Antepfıstığı araştırma enstitüsü müdürü Selim ARPACI 1000 yaş olarak yapılan tahminin belki biraz fazla olduğunu ancak 500 ile 800 yaş civarında olabileceğini ifade etti.
Ağacın anıt ağaç olarak tescil edilmesi yönünde çalışmalar olduğuda edindiğimiz bilgiler arasında.
arkadaşlar merhaba bende kersentaşlıyım bizimde 90/120 yaş arası fıstık ağacımız var. gövde yapısı bukadar olmasada bunu 4/1 kadar vardır ağacın yapı olarakçınar ağacıyla benzerlik göstermesi bölgemizin nemli, olmamamsı ağacın yaşamasında büyük etkendir.