Gur (t) türkleri

KURMANÇLAR KİMLERDİR? Ali Rıza ÖZDEMİR Giriş Bugün ülkemizde “Kürt” adı altında toplanan toplulukların başında Kurmançlar gelmektedir. Esasen ülkemizde “Kürt” olarak adlandırılan kütlenin yüzde 95’ini de Kurmançlar teşkil etmektedir. Peki, bu Kurmançlar kimdir? Kürtçü çevrelerin ve Batılı araştırmacıların Kurmançlar (1) hakkında net bir görüşü yoktur. Birçok farklı ve temelsiz iddialar ortaya atılmışsa da, ilerleyen satırlarda göreceğiniz gibi, bunların hiçbir maddi temeli yoktur ve tamamen uydurmadır. Çünkü Kurmanç topluluklar ve aşiretlerin tarihî bir derinliği olmadığı gibi Antik Çağ’da Kurmanç kelimesine benzer herhangi bir kelime bile bulunmamaktadır. Açıkçası; Kurmanç kelimesinin Antik Çağ’a yamanması, Kürt kelimesinin yamanmasından daha zordur. Hatta eldeki veriler bunu bütünüyle imkânsız kılmaktadır. Burada yeni bir millet inşa etmek isteyen Batılı çevrelerin, neden daha fazla nüfus teşkil eden Kurmançların yerine, “Kürt” kelimesini tercih ettiğini de anlamış bulunuyoruz. Çünkü Antik Çağ’da Kürt kelimesi ile az da olsa benzeşen bazı isimler var. Ama Kurmanç kelimesi ile benzeşen hiçbir kelime yok… Örneğin Kürdoloji’nin babası olarak adlandırılan V. Minorsky, “Kurmanç kelimesinin menşei bilinmemektedir” dedikten sonra, “Acaba bu Kürt ismi ile bir diğer medya kabilesi isminin terkibi midir?” diye sorar. (2) Soruya cevabı birlikte arayalım… Etimoloji Kurmanç kelimesinin Kürtçede bir karşılığı yoktur. Farsçada, Arapçada ya da komşu dillerin herhangi birinde de anlamına rastlamıyoruz. Bazı çevreler, bu kelime hakkında bazı yakıştırmalar yapmışsa da, bunları ciddiye almak mümkün değildir. Bunlardan birisi az önce aktardığımız V. Minrosky’e (3) aittir. Onun Kurmanç kelimesine getirdiği izahatı Nikitin’den dinleyelim: “Köken son eki olan –c’yi atan Minorsky, kalan bileşikte birinci unsuru Kur(d) olarak, ikinci unsuru da Medya ya da Manna’lılar/mantianoi ile ilgili görmektedir.” (4) Nikitin’e göre, bu “ustaca bir varsayım”dır. (5) Bu görüşe Faik Bulut da katılmaktadır; çünkü ona göre bu “haklı bir varsayım”dır.(6) Ama adı üzerinde sadece bir “varsayım”dır ve açıkçası bize göre ipe-sapa gelir bir tarafı yoktur. Kürtçülerin Ape Musa dedikleri Musa Anter’in tezi daha ilginçtir. Ona göre, Farslar “Kürd” kelimesini “Gürd” şeklinde aldılar. Araplar da “Gürd” kelimesini Farsçadan aldı ve “Kürt” yaptılar. Ve çoğul olarak “Kürtler” anlamında “ekrad” dediler. Daha sonra Farslar, “Kürt” sözcüğünü Araplardan alıp “Kürdman” şekline soktular. Zamanla bu kelime bozularak “Kırmanç” halini aldı. (?!) (7) Peki bu izahın ipe-sapa gelir bir yanı var mıdır? Kurmanç kelimesini Marr ise daha değişik şekilde yorumlamıştır. O, Kurmanç kelimesi ile Ermeni kelimesi arasında bir yakınlık görmüştür. Ermeni/Harmen/Kar-menç/Kar-menç/ Kurmanç.(8) Kurmanç kelimesi hakkında en tutarlı görüş, tespit edebildiğim kadarıyla, Emekli Vali Kemal Yavuz tarafından geliştirilmiştir.(9) Bu görüş, Dr. Mahmut Rışvanoğlu (10) ve Ömer Özüyılmaz (11) tarafından da kabul edilmiştir. Buna göre, kelimenin kökeni “Gur”dur. Bilindiği gibi “Gurluk” Türklüğün kadim isimlerinden biridir. “Gur Türkleri” tarafından Afganistan’da kurulan bir devletin varlığına bütün tarihî kayıtlar şahitlik etmektedir. “-man” eki ise tıpkı “şiş+man”, “koca+man” kelimelerinde olduğu gibi, Gur ismine eklenmiş, kelime “Gur+man” haline gelmiştir. “Türk+men” de tıpkı bunun gibi oluşmuş bir kelimedir. Sondaki “-ç(i)” takısı da büyük olasılıkla konuştukları dili ifade etmek için eklenmiştir. Bilindiği üzere, Türkçede bir topluluğun dilini ifade etmek için de “-çe” ve “-ça” takıları kullanılmaktadır. “Gur” Türkçede “ulu-büyük” demektir. Gurhan, “Büyük Hakan” anlamına gelir. Moğol Hakanı Temuçin, “Cengiz” lakabını alınca, önce dostu, sonra rakibi olan Camuka da “Gurhan” unvanını almıştı.(12) Saka Türklerinin bir şehrinin adı, Sevan Gölü’nün doğusu ve Gence arasındaki, “Gurdman-Gardman”dır.(13) Türkçede “Kurmanç” kelimesine en yakın kelime, “Kurman” kelimesidir. Kaşgarlı Mahmut, “Kurman” kelimesinin Oğuz ve Kıpçak Türklerinde (14) “ok ve yay konan kap, gedeleç, yaylık” manasına gediğini söyler. (15) Yine Kaşgarlı Mahmut’un kayıt altına aldığına göre,(16) Kuman-Kıpçak Türklerinin oymaklarından birinin adı da Kurman’dır.(17) Geçmişte olduğu gibi, bugün Orta Asya’da birçok kişi adı Kurman’dır. (18) “Kurmanç” kelimesindeki “-n” ve “-ç” seslerinin peş peşe gelmesi de tamamen Türkçenin bir özelliğidir. İstenç, kıvanç, güvenç gibi “-n” ve “-ç” takısı ile oluşturulan kelimeler dünya dilleri üzerinde sadece Türkçede vardır. Kürt lehçelerinden ve topluluklardan bir kısmını ifade etmek için kullanılan Gurani kelimesi de Türkçedir. Şöyle ki; Gur, bilindiği gibi bir Türk boyudur. Sondaki “-an” ise ön Türkçede ve Farsçada çoğul ekidir ve “-ler, -lar” anlamı katmaktadır. (19) Bu ek aynı zamanda “-lı”, “-li” ekine de karşılık gelmektedir. “-i” takısı da bu topluluğun kullandığı dili ifade etmek için kullanılmıştır. Yani Guran, Gurlar ya da Gurlu; Gurani Gurların kullandığı dil-lehçe anlamına gelmektedir. Özetle; Kurmanç adı üzerinde yapılan birçok çözümleme (!) varsa da, bunların ciddiye almak mümkün değildir. Kurmanç adı, esasen “Gur” ismi ile “man” kelimesinin birleşmesinden oluşmuştur. Tıpkı Türkmen kelimesindeki “Türk” ve “men” gibi…(20) Peki, Gur ismi nasıl olmuş da Gurmanç kelimesine dönüşmüştür. Bu konuda kesin bir şey söylemek zordur. Büyük olasılıkla, bölgede yaşayan Türkmenlere bakarak Gurlara, “Türk+men” deki gibi, “Gur+man” denildi. Sondaki “-ç” eki de konuşulan dili ifade için eklendi ve “Gurmanci” haline dönüştü. Bildiğimiz gibi, Türkçede, bir topluluğun konuştuğu dil, “-çe” ve “-ça” ekleri ile ifade edilir. Zazalar arasında birçok mesaisi bulunan bu satırların yazarı, Zazaların, Kurmançlardan bahsederden “Gur” diye bahsettiklerine sonsuz sayıda şahit olmuştur. Çünkü Zazalar kendi dillerinde, Kürtlere yöreden yöreye “Kırdas”, “Gur” veya “Gurmanç” derler ve kendilerini bu topluluktan ayırırlar. (21) Esasen dilbilim açısından olduğu kadar tarihî ve coğrafi dayanaklarla da (Sugûr; Türklerinin Abbasîler zamanında bugün Kurmançların yaşam alanlarına yerleştirilmesi) desteklenen bu teori, gerçeğe en yakın olanıdır. Bilimsel açıdan daha iyi bir izah getirilmediği müddetçe, bunu kabul etmek gereklidir. Kaldı ki, bu teori sosyolojik açıdan da desteklenmektedir. Şimdi de bunlara değinelim. Tarih ve Sosyoloji Gur’luk esasen Türklüğün esas adlarından biridir. Hem tarihî vesikalarda ve hem de günümüzde bir kısım Türk toplulukları “Gurlar” adıyla tanınır. Gurluk, değişik Türk boylarına ad, ön ad ya da son ad olmuştur. Örneğin; • Gur • Uygur • Sugur • Asgur • Beşgur • Başgur • Belgur • Ogur • Finogur • Ongur • Bulgur (Mesûdî Bulgar’a Bulgur der) • Hunugur (Hungar-Macar) • Salgur • Guran • Kongur • Gurgan • Kuturgur • Utrigur • Kutrigur (Bir Hun aşireti) bunlardan bazılarıdır. (22) Bugünkü Kurmanç olarak adlandırılan toplulukların Gur adındaki bir Türk boyundan geldiği, sadece kelimeler arasındaki benzerlikle değil, tarihî kayıtlarla da desteklenmektedir. Açıklayalım: Tarihte Gur diye bir Türk boyu kayıtlara geçmiş ve bu Türk boyu sonraki yıllarda Gurlular adıyla bir devlet kurmuştur. 1206-1526 yılları arasında 320 yıl boyunca Afganistan’ın Gur bölgesinde, Gurlular adıyla kurulan devletin ahalisi, tamamen Türk’tür. Eldeki bilgilere göre, bu devleti Türk Hakanı Gazneli Mahmut’un valisi Muhammed Han, Herat ile Gazne arasındaki bölgede kurmuş –ki coğrafya eserlerinde buraya “Gur ülkesi” denir- sonra da Muhammed Gur Han adını almıştır. Bu devlet, Sultan Sencer tarafından ortadan kaldırılmıştır. Ancak Sultan Sencer’in vefâtından sonra Gurlular yeniden bağımsızlıklarını elde etmişlerdir. Genel olarak Gurlar, Herat’ın doğu ve güneyinden geçen kervanları vurmak ve savaşmakla hayat sürmüşlerdir. (23) Dönemin bütün kaynaklarında Gur’lar Türklerin bir boyu olarak gösterilmiştir. Örneğin Mesûdî, Murûc el Zeheb’de; (24) Yakût el-Hamavî, Mu’cem el-buldan’da; (25) İstahrî, Mesâlik el-memâlik’de; (26) İbn Havkal, Sûrat el-arz’da, (27) Ebû Zeyd el-Belhî, el-Bed ve’tarih’de Gurların bir Türk boyu olduğunu ifade etmişlerdir. İbn-i Haldun ve İbn el Esir de, “Gur Türkleri”nden bahseder. Müneccimbaşı ise Gurları, Hita Türklerinden sayar. (28) Gur Türklerinin torunları hâlâ Afganistan, Doğu İran ve Türkmenistan’da yaşamaktadır. Afganistan ve Doğu İran’daki Gur Türkleri Farsça ağırlıklı Kurmanç lehçesi ile konuşurken, Türkmenistan’daki Gurlar Türkmence konuşmaktadır. (29) Ömer Özüyılmaz’a göre; Kürtler İran’a 5. yüzyılda gelmişken Kurmançların Batı İran’a, Irak’a ve Anadolu’ya gelişleri Türklerin İslâmiyet’i kabulünden sonra, yani 9. yüzyıldan sonra olmuştur.(30) Gur Türklerinin Anadolu’ya gelişleri de yine tarihî kayıtlarda mevcuttur. Buna göre, Abbasîler, İslâm-Bizans savaşlarında tampon bölge olan Fırat havzasına yerleştirilmek üzere savaşçı özellikleri ile maruf Türk boylarını Kafkasya, İran, Türkistan, Karadeniz’in kuzeyi, Musul, Bağdat ve El-Cezire’den akın akın getirmişlerdir. (31) Arap kaynaklarında “Avasım” olarak adlandırılan bölgenin ön hattı, yani Arap-Bizans sınırı, “Sugûr” adı ile ifade edilen savaşçı Türk boylarına teslim edilmiştir. Yani “Sugûr bölgesi”, Tarsus’tan başlayarak Adana, Misis, Maraş, Malatya, Ahlât hattını takip ederek kuzeyde Erzurum’a kadar uzanmakta, geride Urfa, Mardin, Bitlis hattına kadar gelmektedir. (32) Arkada kalan ve Avasım olarak adlandırılan kesimlere; Urfa, Mardin, Siirt taraflarına ise “başıboş, yağmacı Arap kavimlerinin” yerleştirildiği(33) tarihî kayıtlara geçmiştir. Bu kayıtlar, bugünkü sosyolojik duruma da harfiyen uymaktadır. Sugûr kelimesi Türkçedeki “su” ile “gur” kelimelerinin birleştirilmesinden oluşturulmuştur. Su, eski Türkçede “asker” demektir. Gur, ise bildiğimiz gibi bir Türk boyudur. Sugûr olarak adlandırılan bölgeye savaşçı Türk boylarının yerleştirilmesi isim olarak da tarihsel ve coğrafi bilgilere uymaktadır. Bizans-Abbasî savaşlarında en çok zararı tampon bölgede bulunan bugünkü Kurmançların ataları Sugûr Türkleri görmüş ve bunlar dağlık alanlara çekilmek zorunda kalmışlardır. Bugün söz konusu alanların Kurmançların yaşam alanları olması; Urfa, Mardin, Siirt taraflarında ise Kurmançların Araplar ile karışık halde yaşaması, tarihe ve coğrafyaya da uymaktadır. Bugün çarşaf çarşaf ortaya saçılan haritalarda gösterilen sözde Kürdistan sınırları ile Sugûr Türklerinin yerleşme alanları neredeyse bire bir örtüşmektedir. Yine şunu da bilhassa belirtmek gerekir ki, ülkemizde “Kürt” adı altında toplanan toplulukların %95’i kendisini Kurmanç olarak ifade eder ve Kurmanç lehçesiyle konuşur. (34) Kürt kelimesi ise, Kurmanç toplulukları ifade etmek için yakın dönemde yaygınlaşmıştır. (35) İlginç bir detay; Ahmet Hani de yazmış olduğu Mem ve Zin adlı eserinde “Kurmanç” adını kullanmıştır.

Sonuç Kurmançların etnik kökenini aramaya buradan başlamak gerekir ama ülkemizde yaşayan Kurmançların tamamını bu Gur Türklerinin torunu olarak görmek yanıltıcı olur. Çünkü Kanuni ve Yavuz dönemlerinde bölgeye yerleştirilen Kürtleri ve Kurmançlaşan Türkmen aşiretlerini de gözden kaçırmamalıyız. Özetlersek; Kurmançlar, Gur Türklerinden itibaren değişik dönemlerde bölgeye yerleşen Türk soylu kitlelerden ibarettir. (36) * 21.Yüzyıl Türkiye Enstitüsü DYÇ Araştırmaları Bilimsel Danışmanı DİPNORLAR (1) Kelimenin aslı, Gurmanç olsa da, genelde Kurmanç olarak yaygınlaştığı için biz de bu şekilde kullandık. (2) V. Minorsky, İslâm Ansiklopedisi, Kürtler Maddesi (3) V. Minorsky, İslâm Ansiklopedisi, Kürtler Maddesi (4) Bazil Nikitin, Kürtler, 1/38 (5) Bazil Nikitin, Kürtler, 1/38 (6) Faik Bulut, Kürt Dilinin Tarihçesi, s.238 (7) Mehmet Eröz, Atatürkçülük, Milliyetçilik, Doğu Anadolu, s.136 (8) Bazil Nikitin, Kürtler, 1/43 (9) Edip Yavuz, Tarih Boyunca Türk Kavimleri, s.103 (10) Mahmut Rişvanoğlu, Doğu Aşiretleri ve Emperyalizm, s.14 (11) Ömer Özüyılmaz, Gurmanç ve Kürtlerin Kökeni, s.260 vd. (12) Edip Yavuz, Tarih Boyunca Türk Kavimleri, s.106 (13) Ömer Özüyılmaz, Gurmanç ve Kürtlerin Kökeni, s.160 (14) Mehmet Eröz, Atatürkçülük, Milliyetçilik, Doğu Anadolu, s.136 (15) Ali Tayyar Önder, Türkiye’nin Etnik Yapısı, s.172 (16) Laszlo Rasonyi, Türk Devletinin Batıdaki Varisleri ve İlk Müslüman Türkler, TKAE Yayınları, Ankara 1983, s.18 (17) Mehmet Eröz, Atatürkçülük, Milliyetçilik, Doğu Anadolu, s.136 (18) Mehmet Eröz, Atatürkçülük, Milliyetçilik, Doğu Anadolu, s.136 (19) Mahmut Rişvanoğlu, Doğu Aşiretleri ve Emperyalizm, s.13 (20) Kurmanç kelimesini daha sonra dil bölümünde detaylı şekilde inceleyeceğiz. (21) https://tr.wikipedia.org/wiki/Zaza (22) Edip Yavuz, Tarih Boyunca Türk Kavimleri, s.113; Ömer Özüyılmaz, Gurmanç ve Kürtlerin Kökeni, s.252; Mahmut Rişvanoğlu, Doğu Aşiretleri ve Emperyalizm, s.11 (23) C. E. Bosworth, “Erken İslâm Dönemi Gur Tarihi”, Çev: Abdulhalik Bakır-Pınar Koçoğlu (Ülgen), Abdulhalik Bakır, Ortaçağ Tarih ve Medeniyetine Dair Çeviriler, Ankara 2008, 438, 442 (24) Ramazan Şeşen, İslâm Coğrafyacılarına Göre Türkler ve Türk Ülkeleri, TKAE Yayınları, Ankara 1985, s.56 (25) Ramazan Şeşen, İslâm Coğrafyacılarına Göre Türkler ve Türk Ülkeleri, s.128 (26) Ramazan Şeşen, İslâm Coğrafyacılarına Göre Türkler ve Türk Ülkeleri, s.154 (27) Ramazan Şeşen, İslâm Coğrafyacılarına Göre Türkler ve Türk Ülkeleri, s.171 (28) Mehmet Eröz, Atatürk, Milliyetçilik, Doğu Anadolu, s.194 (29) Ömer Özüyılmaz, Gurmanç ve Kürtlerin Kökeni, s.254 (30) Ömer Özüyılmaz, Gurmanç ve Kürtlerin Kökeni, s.252 (31) Bu Türk boyları Gurlar başta olmak üzere, Özbek, Tatar, Türkmen, Kalaç, Oğuz, Döğer ve Kıpçaklardır. (32) Ali Tayyar Önder, Türkiye’nin Etnik Yapısı, s.75 (33) Ömer Özüyılmaz, Gurmanç ve Kürtlerin Kökeni, s.252 (34) Ali Tayyar Önder, Türkiye’nin Etnik Yapısı, s.169 (35) Ali Tayyar Önder, Türkiye’nin Etnik Yapısı, s.172 (36) Ali Rıza Özdemir, Kart Kurt Sesleri Arasında Kaybolan Gerçek: Kürtler ve Türklük, 2009, Kripto Yayınları’ndan özetlenmiştir.

En fazla 4 ata geriye gidebiliyorum ve nereden geldiğimi çok merak ediyorum yokmu yardımcı olacak birisi.

İyide be kardeşim bu kadar ayrıntılı bilimsel çalışmalar varken neden bu gerçekler Kürt'lere anlatılmıyor zavallı adamlar takılmışlar bir delinin peşine Apo diyorlarda başka bir şey demiyorlar, bu adam Kürt'leri felakete doğru götürüyor haberleri yok.

müslüm akpek;253465 wrote:İyide be kardeşim bu kadar ayrıntılı bilimsel çalışmalar varken neden bu gerçekler Kürt'lere anlatılmıyor zavallı adamlar takılmışlar bir delinin peşine Apo diyorlarda başka bir şey demiyorlar, bu adam Kürt'leri felakete doğru götürüyor haberleri yok.

Allah pisliği akıllarını kullanmayanların üzerine yağdırır. 10 Yunus Suresi 100Ayet meali.

Geçen yazışmıştık ammi bu medya adam gibi adam gerçek tarih bilimcilerini çıkarsa bak herşey türkiyede nasıl rayına girer Dallas vari dizi yapıp yanlış ve çogu cahil olan ağzı laf yapan insanlarla tartışma proğramı yapıp reytin düzenliyorlar Allah bu millete uyanmayı nasip etsin etrafımız ateş çemberi ve bu çember yavaş yavaş daralıyor Selamlar

Yukarda adı geçen Mahmut RİŞVANOĞLU kürtçe konuşan Karayılanla aynı aşiretten olan bir ilim adamı bir nevi kendi kabile veya boyunun tarihini araştırıp yazan bir GURMANÇ yani GUR TÜRKÜ bu adamın eserlerini anlatsalarya Yine Seyit Rıza denen şahsın bir Türkmen olduğunu delili ile isbat eden araştırmacı yazarların kitapları var amma bizim medya ya Batılıların ,ya İsrailin masonların yada Ergenokoncuların istekleri ile program yapan medyatik bir güç olmuşlar Kısacası bu ülkeyi seven dinine düşkün insalar olarak tembeliz tembeliz tembeliz Selamlar

Tembellik dışında biraz da vurdum duymaz olduk, doğu insanını uyuşturmuşlar kimse kılını kıpırdatmıyor, meclisin yarısı kürd esas bunlar müdehale etmeliler.

Ammi biz bir aileyiz Bu millet çok sabırlıdır amma intikamını çok soguk alır İçimizde hainde olacak sadıkta Kuran en güzel örnek Yakup peygamber en güzel örnegi evlatlarının içinde katilde var Peyğamberde Dünya imtihan yeri aslında hepimiz bir bütünün parçasıyız hepimiz Adem a.s çocuklarıyız anamız da bir babamızda bu ayrılık ve ğayrılık ne anlamam. Şöyle bir bakmak lazım Akçakentte AKPEK sülalesine bir bak her düşüncede insan var amma birlik beraberlik yok Bizim BAKIR larda öyle albayı Prof.u Doktoru ögretmeni eczacısı ..... var var oğlu var bir millet vekili çıkaracak kadar sayısıda var amma bütünlügü varmı akçakendin malesef yok işte milletlerde bu Alt kimlikler üst kimligin önüne çıkınca bölünme başlıyor Kıblemiz bir,kuranımız bir,peyğamberimiz bir ve dahası ALLAHIMIZ bir bu kadar birlikten ikilik nasıl çıkar anlamak mümkün degil Selamlar

Kürtçede Kürt kelimesi yoktur! (Bana gönderilen bu ileti, gönderen arkadaşın fikirlerini, düşüncelerini ihtiva etmektedir. Tartışmaya açıyorum. HASAN SAMİ BOLAK) Kürtçede `Kürt` kelimesi yoktur! İyi günler size önemli bir konuda yazacağım… Ben Beritanlı Aşireti`ne mensup bir gencim… Bizlere dedemin de anlattığı gibi yıllardır batılı istihbarat örgütlerinin (Türkmen aşiretlerine) yaptığı Kürtlük propagandası sonucu, insanlarımızın önemli bir kısmı kendini Türk`ten ayrı bir millet zannetmektedir. Halbuki biz tarihimizi araştırdıkça Türklük gerçeği ile karşılaştık. Tam bir konar göçer Türkmen Yörük aşiretiyiz.. Her yönümüz Yörük kültürüdür… Şu an 3 arkadaşız… Birimiz Karakeçili, birimiz Badilli yani Begdili Türkmen`i, ben de Beritan Türkmen`iyim. Beritan sözünü araştırdım. Tamamen Türkçe bir kelime… Göçer göçebe anlamında… Yörükleri araştırdım. Her şeyimiz ayni… Çok yaşlı dedelerimize danıştım, çok önceleri yalnızca Türkçe konuştuğumuzu söylediler. Anladık ki bizler öz be öz Türk`üz. Karakeçili arkadaşım da Kırıkkale ve Kütahya`daki Karakeçililerle her şeylerinin aynı olduğunu ve dokudukları kilimlerin motiflerinin bile aynı olduğunu, Kayı boyuna mensup olduklarını ve Osmanlı`nın kuruluşunda var olduklarını araştırdı, gördü… Badilli arkadaşım araştırdığında 24 Oğuz boyunun olduğunu ve onların da Begdili boyunun ta kendisi olduğu gerçeğini gördü… Akrabalarının soyadlarının Beydili, Beydilli, Baydilli, Baydil ve Badilli olduğunu zaten biliyordu… Bir an Doğu Anadolu üzerinde nasıl bir oyun oynandığını konuşmaya başladık… Türk olmamıza rağmen nasıl Türk`ten ayrı bir millet zannettirdiler bizi diye düşündük… Kürt sözünün tarihte ilk defa Orta Asya`da Elegeş yazıtlarında (M.S. 650 de 39 yaşında ölen Alp Urungu adlı bir Türk beyinin mezar yazıtı) geçtiğini öğrendik. Alp Urungu öz be öz Türk idi… Sonra düşündük Kürt ne demekti… Ilk defa fark ettik ki konuştuğumuz `Kürtçe` dediğimiz dilde `Kürt` diye bir kelime yoktu… Bunu neden daha önce düşünmediğimize yandık. Ben Zazaca konuşuyorum hiç anlamıyorlar… Onlar Kırmanca konuşuyorlar ben anlamıyorum. Anlaşabildiğimiz dil ise Türkçe. Şimdi ise yemin ettik Türkçeden başka bir dil konuşmuyoruz. Bekliyoruz ki vatansever gazeteciler üniversite hocaları bu konuyu ele alsınlar… Sizleri gazeteciliğe davet ediyorum… Neden kendine Kürt denmesinden hoşlanmayan Zaza dedeleriyle röportaj yapmıyorsunuz? Neden gidip Türkan aşiretinin yaşlıları ile röportaj yapmıyorsunuz? Neden Karakeçili Türkmenleriyle röportajlar yapmıyorsunuz? Neden Hakkari`ye adını veren Saka Türklerinden Akari aşiretiyle konuşmuyorsunuz? Neden Gur Türkleri`nin aşireti olan ve Fatih`in hocası Molla Gurani`nin de aşireti olan, Guran aşiretinin kendini Türk saymadığını araştırmıyorsunuz? Aynı aşiretin Azerbaycan`daki kolu, kendini Türk biliyor, Kürtçe tek kelime konuşmuyor da, neden Türkiye`deki kolu kendini Türk`ten ayrı bir şey sanıyor? Neden?.. Araştırmak bir vatan görevidir. Bu araştırmalar terörü bitirir… Allah aşkına araştırmaya değmez mi? Biz insanlarımızı uyarıyoruz! Ve inanın insanlarımız Türk olduklarını duymak istiyorlar. Koskoca Avşar boyunu Kürt yaptılar… Ama onlar bunu yemiyorlar artık. Gençleri; Avşarların Oğuz Türkü`nün geniş bir boyu olduğunu araştırıp öğrendiler. Şimdi bu yazıyı karalamak isteyenler saldıracaklardır. Ama böyle yürekli çıkışların, ülkemize göz dikenlere en geçerli gözdağı olduğunu düşünüyorum… (HABER: Mustafa ÇEBİ)

Fatif abi senin gibi onemli sahsiyetleri cogaltmamiz lazim ancak o zaman bu cehalet biter.. Verdigin bilgiler gercekten cok onemli ve dikkate alinilmasi gerekir...

Hasan Sami olayın tam göbeğine vurmuş, işte budur, işin gerçeği tüm kürtlere anlatılmalı.

Estf Yakışıklı Kardeşim o sizin güzelliginiz Kürmançlarla Tüm Türk dünyası özbe öz amcaogludur Şimdi mogolların dili ayrı Kırgızların dili ayrı Taciklerin dili ayrı diye ayrı milletmi KIRGIZ ne ise Kurmançlarda aynı Öyle güzel >Kurmanç kardaşlar varki insan hayran kalır misafiri agırlar devleti için canını verir dini için canını verir Tv ler gerçekleri işleseler ülkede ne bölünmüşlül kalır nede kavğa İnsanın nefsinin esiri degil insanlığın kardeşligin dini islamın esiri olması lazım

Belki dinlemişsinizdir amma birdaha dinlerseniz çok sevinirim

Mernisin nasıl kullandığını bilen varmı.

Orta Asya’da Kürt Adının Ortaya Çıkışı Orta Asya’da Kürt Adının Ortaya Çıkışı Kürtlerin kökenleriyle ilgili bir diğer önemli bulgu da, Asya’nın Sibirya bölgesine yakın, Moğolistan’ın kuzey batısında Baykal gölü ve Altay dağları civarındaki Yenisey ırmağı yakınında bulunan bir anıttır. Günümüzde Tannu-Tuva Özerk Muhtar Türk Cumhuriyeti içinde kalan bu alanda, Kürtler tarafından bir İlhanlık veya bilinen ilk Kürt beyliğinin izleri vardır[1][1]. Bu anıt Rus Radloff tarafından Elegeş ırmağının doğu yakasında bulunmuş ve Danimarkalı Thomsen tarafından okunmuştur. M.S. 650 yılı öncesine ait olduğu tespit edilen anıta, bulunduğu yerden dolayı Elegeş yazıtları adı verilmiştir. Çok büyük bir bitevi taş yontularak üzeri yazılmış olup; yere gömülü bulunan bu taşın, topraktan yukarısı 320 cm, en geniş yeri 60 cm enindedir. Bu koca taşı, Yenisey Kürtleri, kendi hükümdarları için mezar anıtı olarak dikmiştir. “Elegeş Yazıtı”nın 8. satırında şu sözler yazılıdır: “(Men) Kürt El-Kan Alp-Urangu, altunlug keşigim bantım belde; El’im, Tokuz-kırk yaşım.” 14. yüzyıllık bu Türkçe cümleleri, bugünkü dilimize şöylece aktarabiliriz: “(Ben) Kürt İl-hanı (hükümdarı) Alp-Urungu’yum, altından yapılmış okluğumu bağladım belim; El’im (Devletim ve Milletim) ben 39 yaşımda öldüm.”[2][2].Bu kayıt bize Kürtlerin bu dönemde Türkistan’da yaşayıp, bir devlet kurduklarını, dillerinin Türkçe olduğunu ve devletin yapısının Türk mefkûresine göre şekillenmiş olduğunu göstermektedir. Kürtlerin varlığını gösteren bilgiler sadece anıtla sınırlı değildir. O çevrede çok sayıda Kürt adlı bölgelere ve Kürtlerden kalan hatıralara rastlanılmıştır. Fahrettin Kırzıoğlu Kürtlerin Türklüğü adlı eserinde, Rusya sınırları içerisinde kalan Tannu-Tuva muhtar Türk Cumhuriyetinde Kürt adlı göçebe bir Türk topluluğun yaşadığını belirtmektedir.Ahlat Kitabeleri adlı esere göre de “Cengiz Han bir kabileyi himayesi altına aldığı zaman ona bir bey tayin ederdi ki buna Kürt denirdi” şeklinde kayıt vardır ki[4][4],bu son derece önemlidir. Ebul Gazi Bahadırhan’ın, Secere-i Terakime isimli eserinde Ceyhun nehri kenarında “Kürtiş” isminde bir yerden bahsetmekte, burada yaşayan uruğun adının da Kürdler olduğunu ifade etmektedir[5][5]. Akkoyunlular ve Karakoyunlular savaşında esir alınan Karakoyunlular arsında Sultan Ahmet, Halil Bey’in kardeşi İbrahim, Kürt Osman, Hamza-i Emirlü, Mansur Beğ-i Afşar, Kara Khükmek, Kör Ümmet, Topal Abbas gibi beyler vardır[6][6]. Kürtlerin yaşadıkları coğrafya olan bölgenin en doğusundaki bu Yenisey Kürtlerinden yerlerinde kalanlar, sonradan doğudan gelen yeni göçlerin baskısı ile batıya göçmüşler ve İrtiş ırmağı ile Tobol suyu boylarına yerleşmişlerdir. Bu yeni yurtlarındayken, batıdan Don Kazaklarından Hatamanı Yermakı’nın, 1581–1582’de İrtiş boylarını birlikleri ile Ruslar hesabına istilası ve Ortodoksluğu zorla yaymak istemesi üzerine, Türk Mollaları bunları 16. yy sonlarında İslam dinine kazandırmış ve Kam (Şaman) dinini bıraktırmışlardır. Son 400 yıldan beri bu eski Yenisey Kürtlerinin Batı Sibir’de oturanlarına “Kürtak” denilmektedir. Çarlık döneminde bunlara resmi olarak “Tara Tatarları, Tobol Tatarları” ve yurtlarına da “Kürtak Heskaya Volost” denilmiştir. Kürtak-ların dilleri Türkçedir. Kazım Mirşan’ın tespitlerine göre, Türkiye Türkçesinde olmayan fakat proto Türkçe olup Gurmancede, Kürtçede ve diğer Türk dillerinde varlığını sürdüren kelimelerin birçoğunun Tatar Türkçesinde bulunmaktadır. Bu da Kürt boyları ile Tatarlar arasındaki ilişkiyi ortaya koyması açısından önemli bir noktadır[7][7]. Günümüzde Şırnak ilinde Tatarlar adında bir aşiret var olup, aşiret mensupları Gurmanc lehçesi konuştukları halde kendilerinin Türk soyundan geldiklerini bilmektedirler. ÖMER ÖZÜYILMAZ

aldığı zaman ona bir bey tayin ederdi ki buna Kürt denirdi” şeklinde kayıt vardır ki[1][4], bu son derece önemlidir. Ebul Gazi Bahadırhan’ın, Secere-i Terakime isimli eserinde Ceyhun nehri kenarında “Kürtiş” isminde bir yerden bahsetmekte, burada yaşayan uruğun adının da Kürdler olduğunu ifade etmektedir[2][5]. Akkoyunlular ve Karakoyunlular savaşında esir alınan Karakoyunlular arsında Sultan Ahmet, Halil Bey’in kardeşi İbrahim, Kürt Osman, Hamza-i Emirlü, Mansur Beğ-i Afşar, Kara Khükmek, Kör Ümmet, Topal Abbas gibi beyler vardır [3][6]. Kürtlerin yaşadıkları coğrafya olan bölgenin en doğusundaki bu Yenisey Kürtlerinden yerlerinde kalanlar, sonradan doğudan gelen yeni göçlerin baskısı ile batıya göçmüşler ve İrtiş ırmağı ile Tobol suyu boylarına yerleşmişlerdir. Bu yeni yurtlarındayken, batıdan Don Kazaklarından Hatamanı Yermakı’nın, 1581–1582’de İrtiş boylarını birlikleri ile Ruslar hesabına istilası ve Ortodoksluğu zorla yaymak istemesi üzerine, Türk Mollaları bunları 16. yy sonlarında İslam dinine kazandırmış ve Kam (Şaman) dinini bıraktırmışlardır. Son 400 yıldan beri bu eski Yenisey Kürtlerinin Batı Sibir’de oturanlarına “Kürtak” denilmektedir. Çarlık döneminde bunlara resmi olarak “Tara Tatarları, Tobol Tatarları” ve yurtlarına da “Kürtak Heskaya Volost” denilmiştir. Kürtak-ların dilleri Türkçedir. Kazım Mirşan’ın tespitlerine göre, Türkiye Türkçesinde olmayan fakat proto Türkçe olup Gurmancede, Kürtçede ve diğer Türk dillerinde varlığını sürdüren kelimelerin birçoğunun Tatar Türkçesinde bulunmaktadır. Bu da Kürt boyları ile Tatarlar arasındaki ilişkiyi ortaya koyması açısından önemli bir noktadır[4][7]. Günümüzde Şırnak ilinde Tatarlar adında bir aşiret var olup, aşiret mensupları Gurmanc lehçesi konuştukları halde kendilerinin Türk soyundan geldiklerini bilmektedirler. ÖMER ÖZÜYILMAZ

Kürtçe Çanakkale türküsüne bayıldım dinlemeyenler dinlesin.

Hun Türklerinin Coğrafyası Olan Doğu Avrupa’da Kürt Adının Kullanılması Hun Türklerinin Coğrafyası Olan Doğu Avrupa’da Kürt Adının Kullanılması Kürt varlığı sadece Asya topraklarıyla sınırlı değildir. Türklerin yaşamış olduğu her yerde Kürtlerle ilgili verilere, isimlere ve hatıralara rastlamak mümkündür. Bunlardan biri de Macar kabilelerinden biri olan Kürt-Gyarmat kabilesinin varlığıdır. Macar âlimleri bu kabilenin ismini, Yenisey’deki Kürt kabile adı ile birleştirmektedirler. Hatta bu Macar kabilesinin içinde Yenisey havalindeki Alp Urungun’un neslinden gelen Kürt kabilesinin bakiyelerinin de bulunduğunu kabul edilmektedirler. Tanınmış Macar Türkologlarından L. Rasonyin’in bu husustaki fikri şöyledir: “Macar Kürt boyu, büyük ihtimale göre, Türk yazıtlarında Yenisey'de gösterilen Türk konfederasyonuna bağlı Kürt kabilesinin kalıntısı olabilir.” Macarlar içerisinde Türk kökünden gelen oymak adları şunlardır: Yormatı (Yorulmayan), Kürt, Ker (Dev), Kesi (Parça), Tarhan, Ynaq (rûtbe, unvanları) şeklindedir. Macar toplumundaki Türk asıllı Kürt oymağının, bu topluluğa Göktürk hegemonyası çağında katılmış olabileceği şeklinde kanaatler çoğunluktadır[1][1]. Yine adı geçen Türk asıllı Kürt oymağının Çekoslovakya topraklarına kadar yayıldıklarına şahit olmaktayız. Eski Çekoslovakya’daki Dlovakya topraklarında Macarlarla birlikte birçok Türk unsuru yerleşmiştir. Kabar ismiyle tanınan Kazarlar, Kürtler, Kesikler bunlardan bazılarıdır[2][2]. Yusuf Blaxkoviç’in kitabından Doğu Avrupa’daki Türk asıllı Kürt oymağının Çekoslovakya topraklarına kadar uzandığını şu satırlardan öğreniyoruz. “Slovakya topraklarında Macarlarla birçok Türk unsuru yerleşmiştir. Bunlar Kabar adıyla tanınan Kazarlar, Kürtler, Kesikler v.b’dir.” Macar bilim adamı G. Nemeth, “Yurt Kuran Macarların Tarihi” adlı eserinde Macar boy düzenini anlatırken Kürtler için, “Söylediğim gibi Kürt, Yenisey civarındaki bir Türk boyudur. Bugünkü Macaristan'da 30 kadar Kürt köyü mevcuttur ve Macarların 7 boyundan bir tanesi de Kürtlerdir” diyor. G. Nemeth, Macaristan ve Kafkasya’daki Kürtler ile Minusinsk ve Yenisey’deki Kürtlerin tarihi olarak aynı kökten geldiklerini savunmaktadır[3][3]. Mesudi, ‘Muruc Ez-Zeheb-Altın Bozkırlar’ adlı eserinde Macgarları/Macarları Türklerin bir kolu olarak göstermiştir. Macaristan adı da buradan gelmektedir[4][4]. Gürcü ve İran tarihinde anlatılan hadiselerden Kürtlerin Hun asıllı oldukları varsayımının yanında, Hunların Avrupa’daki devamı olan Macarların (İngilizcesi Hun-garia) içerisinde de Kürtlerin varlığına rastlanılması, Türklerin ve özelde de Hunların yaşadıkları her coğrafyada Kürtlerin de yaşadığını göstermektedir. Avrupalılarca “Ongur” veya “Hun Ogur” ikiz addan çıkma olarak ”Hungar” ve bunun Latince söylenişiyle “Hungarus”, Osmanlı söylenişiyle “Ongerus/Engü-rüs”[5][5] şekliyle adlandırılan Macarlar, Turan kavminin Ural kolundan olup, araştırmalara göre “ataları Türk ve anneleri Fin Ogurlu” sayılan bir kavimdir. Asya’nın kuzeyini kaplayan ülkelere “Sibir/Sibirya” adının verilmesine sebep olan “Saber/Sabir Türklerinin” göçleri sırasında, 5. yy.’da Ural dağlarının doğusundaki yurtlarından koparak Kafkas dağlarının kuzeyine göçen Macarlar, 603 yılında Göktürklerin en batı kolu olarak ayrı bir kağanlık kuran Kazar/Hazar Türkleri birliğine katılmışlardır[6][6]. İlk İslam fetihlerini anlatan “Derbentname”de 660 ve 721 yılları vakıaları anılırken, Kafkasya’daki Dağıstan’ın kuzeybatı kesimlerinde, “Ulu Macar” ve “Kiçi Macar” adlı iki müstahkem şehrin, Hazarlar elinden Araplara geçişi anlatılıyor. Bunlardan “Ulu Macar” şehrini 14. yy başlarında gezen ünlü Arap gezgini İbn-i Batu da burasının Altınordu devletinde işlek ticaretli ve büyük bir belde olduğunu söyler. Dağıstan’da halen yer adları yaşayan Macarlar, Hazarlar içerisindeki karışıklıklardan bunalarak 800 yıllarında anlaştıkları “Yedi boy” ile birlik kurar ve Dağıstan’dan göçüp, Karadeniz’in kuzeyindeki ovalara yayılırlar. Bu yedi boy Macar birliği, 830 yıllarında Don –Dneper ırmakları arasındayken, Bizans misyonerleri bunları Hıristiyan Ortodoks yapmak için aralarında dolaşmış ve hatta bunun için Ayasofya’daki Patrikliğe bu topluluklarla alakalı kilise raporları yollamışlardır

Bizanslılar daima bu yedi Macar boyunu “Türk” genel adı ile anmış ve yedi boyu da ayrı ayrı tanımışlardır. Bizans Kayseri Konstantin Porfirogenetos, 950 yılında yazdığı “Devlet İdaresi” adlı kitabında, 120 yıl önceleri Karadeniz’in kuzeyindeki Macar birliğini tanıyan rahiplerin yazarak gönderdiği raporlardan faydalanarak, 7 Macar boyunun adını verir. Bu Macar boylarından en güçlü boyun adı “Kürt”tür ve bunların Türklerden olduklarını anlatır. 9. yüzyılın ikinci yarısında, doğudan gelen yeni bir Türk göç kolunun itmesiyle Karadeniz’in kuzeyindeki yedi Macar boyu, önce Purut çayı bölgesine, sonra da Karpat dağlarının güneyine ve Tuna boylarına geçerek, bu topraklara yerleşmiştir. Burada şimdiki Macaristan ile çevresini içine alan topraklarda bir devlet kurarak, sonunda Katolik Hıristiyan olurlar. Orta Tuna bölgesindeki Macaristan Kürtleri tarihi kayıtlarda 1138, 1156 ve 1329 yıllarında geçen vakalarda; “Kutru, Kürtü, Kürt” biçiminde anılmışlardır[1][8]. Dağıstan-Macar Kürtlerinin coğrafyadaki hatıraları da mühimdir. Bunlardan bir bölük Kırım’a yerleşmiştir. Kırımlı göçmenlerin İstanbul’da çıkardığı “Emel” adlı dergide[2][9] Kırım’da “Kürt” adlı iki köyün bulunduğu bildirilmektedir. Sonradan dilleri Macarca olup, kökleri Hunlardan geldiği anlaşılan ve Macar topraklarından Erdel (Transilvanya) bölgesinde yaşayan “Sekel” boyu içerisinde de bir Kürt oymağının varlığı anlatılmıştır. Erdel (Transilvanya) 1918’de Romanya topraklarına katılmış bir bölgedir. Bu Sekeller kendilerini, 5. yy ortalarında Avrupa’nın en üstün hâkimi olan Atilla’nın (434–453) ordusundan kalma sayarlar. Macarlı Barabas Samus, Sekellerden “Medgeş” boyunun “Kürt” adlı oymağının, 1505 yılı vakalarını anlatan kaynaklarda geçtiğini belirtmiştir. Macar alimleri de, eski Macar kabilelerinden “Kürtgraymard” kabilesinin, Sekellerdeki Kürt kabileleri ile akraba olduklarını belirtmektedirler. Hatta bu Macar kabilesinin içerisinde Yenisey havalisinde yaşamış olan Kürt kabilesinin bulunduğu dahi kabul edilmektedir[3][10]. Elazığ bölgesinde Tunceli kökenlileri anlatmak için “Ali Seker” terimi

kullanılmaktadır. Bazıları “Seker” kelimesini tatlandırıcı olan şeker kelimesinden geldiğini söylese de bu adlandırma aslında Sekel kelimesinden kaynaklanmaktadır. Bugün Macaristan’da şu dokuz vilayetteki Kürt adlı yerlerin eski Macar Kürtlerinden kaldığı tespit edilmiştir. Bunlar; 1)Baç 2)Borsod 3)Heveş 4)Solnok 5)Komaron 6)Nograd 7)Nyitra 8)Pojoni 9)Osmanlı kayıtlarında “Temeşvar” denilen “Temeş”dir [1][11]. Erdel gibi 1918’de Macaristan’dan koparılıp Çekoslovakya’ya verilen ve kuzeyde Macaristan’a komşu topraklarda da on tane köy “Kürt” adıyla anılmaktadır. Prag Üniversitesi’nden Prof. Josef Balaşkoviç, 1996’da “Reşit Rahmeti İçin” adıyla Ankara’da basılan bir anma kitabında “Çekoslovakya’da Eski Türklerin İzleri” başlıklı makalesinde, öteden beri Çekoslovakya’da bulunan bu on köy adı için şöyle diyor; “Kürt, on köyün ismidir. Macaristan’da yerleşmiş olan Kürt adlı Türk asıllı boyun adındandır…” Ankara’da Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Hun-garoloji Enstitüsü Müdürü Rasony, Mısır kaynaklarını tarayarak, 8. yy.’da Suriye ve Mısır’daki Kölemenli Kıpçak Türk beylerinden “Kürt” ve “Kürt Bay” adlı kişilerden 20 kadarını tespit etmiştir. Safevi kaynaklarında, Osmanlı Padişahı Yavuz’un 1514 Çaldıran Seferinden sonra, Türk Safevili Şah İsmail ordusunda yer alan “Kürt beğ” adlı bir Türk emirinden de bahsedilmektedir[2][12]. Hüseyin Namık Orkun, Türk Tarihi adlı eserinde, Rasony’nin eserinde belirttiği gibi Kürt boyunun asırlarca varlıklarını devam ettirdiğini, bunların Selçuklularla akraba olduklarını savunur.[3][13] Bugün Bulgaristan’da Doğu Rumeli’nin Aydar kazasında Kürt Çiftliği adında bir köy vardır. Daha önce Balkanlara, Arapların ve İranlıların hiç gitmediğini, sadece Hunların, Kuman-Kıpçaklarının, Bulgarların ve Peçenek Türklerinin gittiği bilindiğine göre Kürtlerin kökeni kendiliğinden ortaya çıkmaktadır[4][14]. Kürtler ile Akhunlar arasında diğer bir bağlantı da Arap kaynaklarında mevcuttur. 451 yılında Kafkasya üzerinden gelen Akhunlar, günümüz Azerbaycan’ındaki Mugan’ın güneyine yerleşmiş ve burada Balasagun adıyla bir şehir kurmuşlardır. Bu adla halen Türkistan’ın çeşitli yerlerinde şehir ve bölgeler mevcuttur. Karahanlıların Orta Asya’da

kurdukları devletin başkentinin adı da Balasagun’dur. Kaynaklarda Halanduruk, Ermenice olarak Haylendurk şeklinde geçen Akhun Türklerine, Arap kaynaklarında Ekrad-ı Balasagun yani Balasagun Kürtleri denmiştir. Harzemliler devrinde, yani 8.yy ilk yarısında bu halk hem “Mugan Kürtleri” hem de “Mugan Türkmenleri” şeklinde anılmıştır.Ünlü İslam bilgini Belazuri (...?-897), “Fütuhü’l Büldan” adlı eserinde 645 yılındaki Arap fetihlerini anarken, yerli kaynaklara da dayanarak, Arap ordusunun “Sakasın/Sagasın”, “Moski-Van”, “Ud (Udi)” gibi sancak ve kasabaları kolayca zapt ettiğini, ancak bu arada, (Doğu-Karabağ’da bulunan) “Ekradü’l Bala-Sacan” (Bala-Sakan Kürtleri) denilen göçebelerin Araplara karşı koyup savaştıklarını yazmaktadır[15]. Kürt tarihinde, Kürtlerin Arap ordularıyla yaptıkları zorlu savaşlar anlatılmıştır ki, bu savaşların Akhun ve Araplar arasında geçen mücadelelerin bizzat kendisi olduğu ortadadır. Hive Hanı olan Ebul Gazi Bahadır Han’ın eserinde ve eski “Oğuzname”ler ile Türk soy kütüklerinde de Kürtlerin yaşam alanlarını anlatan bilgileri görmekteyiz. 1661’de yazılan “Secere-i Terakkime” adlı eserde, “…kızırelinde bir uruğ bolur (olur) onlara Kürtler derler. Anlar kızır çura’nung neslinden tutarlar” şeklinde var olan kayıta göre, Hazar denizi doğusundaki “Ulu Balkan” ve “Kiçi (Küçük)-Balkan” adlı dağlar bölgesinde yaşayan *****ı Türkmenlerinin “Khızır eli” içerisindeki Türklerin bir boyunun adının “Kürtler” olduğu görülmektedir[16]. Yukarıdaki paragraflarda daha önce işlediğimiz şekliyle, İlk İslam fetihlerini anlatan “Derbentname”de 660 ve 721 yılları vakaları anılırken, Kafkasya’daki Dağıstan’ın kuzeybatı kesimlerinde “Ulu Macar” ve “Kiçi Macar” adlı iki müstahkem şehirde Hazar Türklerinin yaşadığını ve bu Türklerden Macaristan’a göç eden bir boyun da Kürt adıyla anıldığını görmüştük. Selçukluların Anadolu’ya gelişlerinden 100 yıl önce eserini yazan Mesudi’nin Musul ile Cudi dağı yakınlarındaki Kürt boyları arasında andığı “Çurukan ve Kikan” adlı Kürt boylarını öteden beri, Mardin-Diyarbakır ve Urfa arasında “Kiki Çurikan ve Kiki Kalachan” adıyla iki kardeş boy olarak görmekteyiz[17]. Bu durum yine Kalaç Türkleri ve Kürtler arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır. Bilal N. Şimşir Rumeli’den Türk Göçleri adlı eserinde 7. yy.’daki ilk İslam fetihleri sırasında, Horasan’ın Khastan kesimindeki “Khalaçlar (Kalaçlar) ile Kürtler, bir arada konup göçen deveci ve koyuncu boylar olarak tanınmışlardı” şeklindeki kaydı da Halaç ve Kürtlerin, bir milletin iki unsuru olarak karşımıza çıkmaktadır. Yine Kırım ve Buhara’da iki köyün, Türkmenistan’da onlarca yaylak ve köyün adı Kürt’tür[18].Herat çayı (Afganistan) yakınında Öleng-Neşin yaylasında Kürt Neşin (Kürt konağı) adında bir kışlak vardır. Bugün Türkistan’da, Afganistan’da, Horasan’da ismi Kürt olan birçok köy, yaylak ve konak vardır ki halkı Türkçe konuşur. Nitekim 1953 yılında basılmış olan Sovyet Ansiklopedisi’nde, 1939 yılında Ortadoğu’dan başka Pakistan ve Afganistan’da 200 bin civarında Kürt yaşadığı belirtilmektedir. Afganistan Türkleri arasında araştırmalar yapan Gunnar Jarring, Afganistan Türk aşiretleri cetvelinde Mukri ve Abdallar adında iki Türk aşiretinden bahsetmektedir. Mukri ve Abdallar olup sonradan İran’a göç edenlere ise şimdilerde Kürt denilmektedir. Gunnar Jarring, The Distribution of Turk Tribes in Afganistan adlı eserinde “Mukri”leri, Tumanoviç’e dayanarak, Gölken/Göklen Türkmenleri ile akraba göstermektedir. Dr. Şükrü Sekban “Kürt Sorunu” adlı eserinde Orta Asya, Pakistan ve Afganistan’da Kürt yerleşim yerlerinin kalabalığından bahsetmektedir. Yine Sovyetler Birliği kayıtlarına göre 1939 yılında Ermenistan, Gürcistan, Azerbaycan ve Türkmenistan’da 45.836 Kürt yaşamaktadır[19].Görüldüğü gibi Orta Asya’dan Balkanlara ve Ortadoğu’ya kadar Türklerin varlığının görüldüğü her mekânda Kürtlerde yaşamışlardır. Bu durum bile başlı başına Kürtlerin menşeini ispatlamaktadır. Gaziantep’in Barak Türkmenleri arasında Türkiye Türkçesi konuşan Bircanlı Kürt oymağı, İran Şahseven Türkmenleri içinde ‘Kürtler oymağı’, Kuşadası’na yerleşen Danişmentli Türkmenleri arasında ‘Kürtler’ adında Kürt köyleri vardır. Arminius Vambery adlı araştırmacıda yine, Orta Asya Türkleri arasında Kürt oymaklarından bahseder[20]. Günümüzde ise Kürt olarak ifade edilen toplumun asıl zümresi Ortadoğu’da yaşamaktadır. Tarihi kayıtların Ortadoğu Kürtleri hakkında aktardıkları bilgileri inceleyerek, Kürtlerin kökeni meselesini daha geniş bir şekilde ele almamız gerekmektedir. Türk kaynaklarında Kürt boylarından bahsedilirken, 10. asra kadar Ortadoğu’daki diğer milletlerin belgelerinde Kürtler hakkında bir bilgiye rastlanmamıştır. Bu zamandan sonra Ortadoğu’da Kürtlerin yaşadığı yerler tarif edilirken, Gürcü tarihinde M.S. 466 yılı olarak anlatılan ve Pakistan’ın Sint bölgesinden Ortadoğu’ya sürülen Kürtlerin coğrafyası tarif edilmiştir. Bu bölge İran-Bizans sınırına yakın alanlar olup, günümüz İran toprakları içerisinde kalan bölgeleri kapsamaktadır. ÖMER ÖZÜYILMAZ