Tarihi Zeugma şehrinin kalıntılarına bakıldığında uzmanlar tarafından şiddetli bir depremle sarsıldığı ve toprağa gömüldügü söylenir.Ancak gerek coğrafi yapı ve gerekse bölgede bulunan tepenin volkanik bir patlama sonucu şiddetli bir sarsıntı oluşturabilecegi de uzmanlar tarafından dile getirilmektedir.
Yeryüzündeki tüm antik şehirler genelde toprak altında kalmışlardır.Aslında şehir veya küçücük yerleşim birimlerini toprağın altında olmasının 2 ana nedeni vardır.Hiç şüphesiz bunlardan en doğal ve en yaygın olanı şiddetli depremlerdir.İkinci neden ise güçlü ve acımasız savaşçı toplumların istilalarından korunmak için höyük tipi dağcıkların içine sığınmalarıdır.Bazen bu dağcıkların tamamı insan eli ile yapılmıştır.Bazen de höyük yapılmaya müsait tepeciklerden seçilmiştir.Bu iki seçenek dışında antik yerleşim birimlerinin toprak altında kalmasının çok önemli bir başka nedeni daha vardır.O da Volkanik dağların patlamasıdır.Bazı uzmanlara göre Zeugma antik şehri bu tip bir patlamanın sonucu yer altında kalmıştır.Hem coğrafi konumu hem de hemen yanıbaşında bulunan volkanik dağ bunun en büyük kanıtıdır.Jeoloji uzmanları dağların yapısını incelerken tek başına bulunan sivri dağların büyük bir bölümünün volkanik patlamalar sonucu oluşan dağlar olduğunu belirtmektedirler.Bu sebeple dağları adlandırırken üç kısma ayırmışlardır. Sıra dağlar,destek dağlar ve Volkanik dağlar..Ülkemizde Karadeniz sıra dağları ve Toroslar dışındaki tüm dağlar normal jeolojik destek dağları olarak tanımlanır.Volkanik dağlar ise bölge bölge ayrıca tanımlanmıştır.Belirgin volkanik dağlar dışında çok sayıda bilinmeyen volkanik dağlar da mevcuttur.Etrafında hiçbir destek dağ olmayan Fıratın kenarındaki Zeuğma tepesi yamaçlarına kurulan görkemli şehrin büyük bir volkanik patlama ile toprak altında kaldığı çok büyük olasılıktır. Uzmanların görüşüne göre şiddetli bir volkanik patlama merkezine yakın 5km mesafeye kadar 9 şiddetinde bir depreme denk sarsıntı meydana getirebilmektedir.Günümüzde aktif birkaç yanardağ dışında volkanik patlamaların olduğu dağlar kalmamıştır.Zeuğma kazılarında elde edilen bulgular yapıların %70 nin tahrip olduğu,bununda ancak şiddetli bir sarsıntı ile oluşabilecegi öne sürülmüştür.
peki tarihte falan zeugma ile ilgili bir yanardağ patlamasından falan bahsediyormu ki bu zamana kadar okuduğum kitapların hiç birinde denk gelmedim ama tuhaf ne bir şiddetli bir depreme nede bir patlamaya ama bir savaş sonucu olabilirse ona bir şey diyemen o konu hakkında hiç bilgim yok
Mahmut abi Kur'anda adı geçen kavimler bellidir. Zeugma hakkında herhangi bir bilgi yok ama adı geçen kavimler diğerlerine birer öğüt ve ders olma açısından Rabbimiz bizlere uyarıda bulunmuştur.Onlara, kendilerinden öncekilerin;Nuh, Ad, Semud kavminin, İbrahim kavminin, Medyen ahalisinin ve yerle bir olan şehirlerin haberi gelmedi mi? Onlara resulleri apaçık deliller getirmişlerdi. Demek ki Allah, onlara zulmediyor değildi, ama onlar kendi nefislerine zulmediyorlardı. (Tevbe Suresi, 70)Zaman zaman islam tarihinde adı geçen Belkıs kavminin,her ne kadar ilçemizdeki Belkıs olabilir tartışmaları olmuşsada,uzaktan yakından alakası yoktur.
Sönmüş ve soğumuş durumdaki volkanik dağların en büyük özelligi lavların çökmesi ile dağ tepesinde bir çukurun oluşmasıdır.Zamanla yağmur suyu ve kar kütlelerinin erimesi sonucu buralarda göletler oluşur.Mesela Nemrut dağı bunun en güzel örnegidir.Sanırım Zeugma tepesinde de bir gölet mevcut.Burada zamanla göletin üstü kapanmış ama biriken sular hala durmaktadır.Hatta buraya kuyu açılmış.Orhan Çelik üşenmeden o tepeye çıkıp fotografını çekmişti.Ben de bu dağın volkanik bir dağ olduğunu düşüniyorum.Ancak Zeuğma şehrinin dağın patlaması sonucu yok olduğu yönündeki iddia için bilimsel bir araştırmanın yapılması lazım.Doğru da olabilir.Artaştırma ve paylaşım için teşekkür ediyorum.
zeugma nın volkanik olduguna inanmıyorum bir istila sonucu yakılıp yıkılmıştır zamanla topragın altında kalmıştır volkanik olsa cevreşinde agaç yeşermez kanısındayım ama zeugmanın etrafı fıstık agacları cogunlukta toprak yapısıda volkanik bir yapıya benzemiyor
ben bir yerde okumuştum.fıratın kabarıp taşması sonucu yok olduğu yazılıyordu.acaba bütün bunlar sadece ihtimalmi? yani bilimsel bulgu hiç yok mu? bir de yalnız kurtun dedigi doğru. ama sanırım kökü derine inen ağaçlar yeşermiyor.fıstık ağacı kökü derine inen bir ağaç degil.konu çok ilgimi çekti..enteresan bir şey..bu şeylere ilgi duyanlar mutlaka bu iddiaları degerlendirecektir.
Orhan Çelik;109195 wrote:Mahmut abi Kur'anda adı geçen kavimler bellidir. Zeugma hakkında herhangi bir bilgi yok ama adı geçen kavimler diğerlerine birer öğüt ve ders olma açısından Rabbimiz bizlere uyarıda bulunmuştur.Onlara, kendilerinden öncekilerin;Nuh, Ad, Semud kavminin, İbrahim kavminin, Medyen ahalisinin ve yerle bir olan şehirlerin haberi gelmedi mi? Onlara resulleri apaçık deliller getirmişlerdi. Demek ki Allah, onlara zulmediyor değildi, ama onlar kendi nefislerine zulmediyorlardı. (Tevbe Suresi, 70)Zaman zaman islam tarihinde adı geçen Belkıs kavminin,her ne kadar ilçemizdeki Belkıs olabilir tartışmaları olmuşsada,uzaktan yakından alakası yoktur.
Sevgili Ramazan abi; höyüğün tepesindeki o kuyuları görmenizi tavsiye ederim. Gerçekten mistik bir havası var. Kazı başkanı Doç Dr. KUTALMIŞ eyfendinin iddiasına göre o kuyular ile sular depolanıp şehrin muhtelif yerlerine ihitiyaca göre su veriliyormuş.
Zeugma romanın askeri garnizon şehridir.Burada bir roma lejyonu varmış.Lejyonlar genelde 8-10 bin arası askerden oluşur.BU insanların eşleri çocukları köleleri vardır.Bu lejyona mal satan alan insanlar vardır.Yani şehir askeri şehir.Bölgeye gelince gittim gezdim ancak jelog olmadığımdan volkanıkmı değilmi yorum yapamam volkanık olduğunu düşünüyorum.Ancak okuduklarıma göre volkanık bölgede bitki yetişmez savı yanlış.Volkanık lavlar çok değerli mineral ve alivyonlar taşır bu nedenlede volkanik bölgeler çok kısa sürede orman veya flora tabakasıyla kaplanır.Zeugma ile ilgili bilgiler roma tarihçilerinde vardır mutlaka
M.S 250 de ünlü sasani hükümdarı 1.Şapur'un Dura'yı kuşatıp ele geçirmesinden sonra tahminen 256 da zeugmanın Sasanilerce yıkılıp yakıldığı kazılardan anlaşılmaktadır.Son yıllarda yapılan arkeolojik kazılarda gün ışığına çıkartılan buluntular kentin bu sırada bir yağma olayı olmadan terketildiğini ortaya koymaktadır.
Seleukos İmparatorlugunun kurucusu Seleukos 1 Nikator[ M Ö 312-281 ]Bu geçiş noktasında Fıratın dogu yakasında Pers asıllı karısı Apama adına Apameia am Euphrat [ keskince-Tilmusa]batı yakasında ise kendi adına Seleukeia am Euphrat [fırat üzerindeki Seleukeia]adlı iki kent kurmuştur daha sonra ZEUGMA adını alan batıdaki yerleşim yeri Kommagene Krallıgının dört önemli kentinden biriolmuşve hızla gelişmiştir bölgenin Roma hakimiyetine girmesinden sonra 4. İskit Lejyonu askeri garnizonu burada konuşlandırıldıgı icin kentin önemi dahada artmış iki yy boyunca zeugma roma inparatorlugunun üst duzey yönetici ve subaylarına ev sahipligi yapmıştır bu kişilerle beraber aileler köleler vezengin bir yaşam kültürü hukum surmuştur
Anadoluda iki tür yapay yığma tepecikler vardır. bunlardan birincisi höyükler dediğimiz eski yerleşim alanları,diğeri ise zenginlerin ve kralların mezarlarıdır.Bu mezarlar Mısırdaki piramitlerin toprakla yapılmış şeklidir. Farklı özellikleri ise yerleşim alanları olan höyüklerin üstlerinin geniş ve yaygın olması,tümülüslerin ise daha toplu ve üst kısımlarının sivri olması.Zeugma şüphesiz bir höyüktür.höyüklerin büyüklüğü yerleşim alanlanlarının büyüklüğü ile orantılıdır.bu açıdan bakılırsa zeugmanın geçmişte büyük bir yerleşi alanı olduğu görülür.Höyüklerin oluşumu o noktada yapılan evlerin yıkılıp yapılmasıyla o yükseltiye çıkmasıdır.Büyük çoğunluğu savaşlar ve saldırılarla yıkılan yapıların yerlerine yenileri yapılır.bu durum tarih boyunca tekrar ede ede o yerleşim alanında böylece bir yükselti meydana gelir.İşte höyüklerin geçmişi budur.Zeugmanın tarihi tabiki sadece Romalılarla sınırlı değildir.Yani yukarıdaki durum bura içinde geçerlidir.Bu Fıratın aşağı kısmında yer alan Karkamış antik kenti içinde geçerlidir.Zeugma nasıl yok oldu konusunda volkanik varsayımından yola çıkmak bence tarihi gerçekleri yansıtmamaktadır.Hele varsayımla hiç olmaz.Çünkü tarih belge ister.Kaldıki Zeugma çevresinde volkanik yani lav kalıntıları görülmemektedir.Bu durum Karacadağ civarında çok belirgindir. aynı durum burada yok.Peki nasıl yok oldu sorusuna verilecek cevap ne olmalı? Anadoludaki eski kentlerin yok olması ile Zeugmanın yok olması aynı nedenlere dayanır.kenti kuran yada oraya hakim olan siyasi birlik bir savaşla bir saldırı ile yok edilipte oradan atılınca onların kentleri uygarlıklarıda yakılıp yıkılmaktadır.İşte savaşların saldırıların kural tanımadığı o dönemlerde Zeugmada aynı akibete uğramıştır.Karkamış bir zamanlar Mısırlılarla Büyük Hitit Devleti arasında paylaşılamayan,sonraları Geç Hitit devletine Başkentlik etmiş bir kentken sonraları Asurluların saldırısı ile yakılmış yıkılımş ve yeri ancak 1876 da bulunmuş oldu.Yani öyle acımasızca yok edilmiş.Kısaca eski kentlerin yok olması bu şekildedir.Ama tabiki bunun dışında yangın,deprem gibi afetlerde tarihde görülmektedir.Sözün kısası ben Zeugmanın bir volkanik olayla yok olduğu görüşüne katılmıyorum.
mrb ben jeoloji mühendisliği öğrencisiyim ve zeugma hakkında bir sunum yapacağım.zeugma hakkında yaptığım araştırmalarda zeugmanın jeolojisi hakkında ve nasıl yok olduğu hakkında pek bilgi verilmemiş .bu konuda bana biraz bilgi verebilirmisiniz ya da daha ayrıntılı olarak nerden bilgi sağlayabiliceğim hakkında biraz yardımcı olabilirmisiniz
Arkadaşlar ahmet bey çok güzel izah etmiş tarih belge ister,Eger volkanik patlama veya mevlanın gazabı olsa mutlaka ve mutlaka kemik kalıtılarının localardan, evlerden çıkması lazım,kaldıki daha eski kalıntılardan çıkmaktadır.Ayrıca,burası tarihi belgelerdede görülmektedirki ,Romalıların dinlendigi ve dogu ile batı arasında geçiş yapılan bir yer oldugu kesindir.Şehrin kesik kesik yerleşimile kahtin köyüne kadar uzandıgı söylenir ve hatta bir kedi damdan dama atlaya atlaya kahtine kadar gider dedikleri böyge köylülülerinin rivayet ettikleri sözlerdendir.Selamlar
Sn.Özpolat,Yapmış olduğunuz çalışma akademik bir çalışma olmasa bile araştırmalara yön verecek önemli bir çalışma olduğu kanaatindeyim.Ancak bir noktada sanırım tarihsel uyuşmazlıklar sözkonusu.TUBİTAK'ın Anadolu'daki Yanardağlar ile ilgili yapmış olduğu araştırmada faal yanardağların en yakın 100 bin yıl önce olduğu ortaya konulmuştur.Anadolu Deprem Fay hattının da bu patlamalar sonucu şekillendigi tahmin edilmektedir.Bu durumda Zeugma tepesi denilen çıkma dağın volkanik bir dağ olduğu yönündeki olasılık güçlü bir ihtimaldir.Ancak tarihsel bulgular Zeugma şehrinin böyle bir volkanik patlama olmuş olsa bile bu patlamadan asırlar sonra oluştuğu ortaya çıkmaktadır.Zeugma şehrinin yok oluşu ile ilgili ortaya atılan diger iddiaları bu jeolojik kanının dışında tutmakta fayda vardır. Emel AYDOĞANÇevre Mühendisi
Selam herkese ,
Ben rivayetlere dayanarak degil ama zeugma ile ilgili simdiye kadar okumus oldugum yazilara dayanarak diye bilirimki ;
Kommagene Kralligi"nin 4 buyuk sehrinden biri olan kent , MO 31 den itibaren tamamen Roma imparatorluguna baglandi ve zeugma adini aldi.
Roma doneminde buyuk bir zenginlik ve ihtisam yasamis olan Zeugma MS 256 da Sasani Krali !. Sapur tarafindan elegecirilmistir bu surectede yakilip yikilmistir ve daha sonra yasanmis olan bir depremden buyuk bir zarar gormus, bu olaydan sonrada tamamen olmasada yikik bir sehir olarak kendini toparlayamamistir.
Yani okumus oldugum genel bilgiler boyle ama bu surecleri yani ismini nerden aldi yada depremin tarihi gibi bilgilerin genis arastirmalar sonucu elde edilebilecegini dusunuyorum.
Ama okadar cok ulke gormus biri olarak diye bilirimki Zeugma dunyanin en buyuk antiksehri ve en guzel yeryuzu harikasi . Bunun degerini nekadar biliyoruz bu tartisma goturmez ki kesinlikle ulke olarak bilemiyoruz malesef . Nizip halki belki elinden geldigince kendi cabalariyla sahipleniyor ama bu cabalarla degil devletin direk cabalariyla olabilecek birsey bu bugune kadar hic birsey yapilmamis olmasida cok uzucu gercekten ve cok yazik... Saygilarimla Helin Amsterdam
Zeugma'nın nasıl yok olduğu ile epey bilgi aktarılmış.Hepiniz sağolun,ancak daha da önemlisi Zeugma'yı daha çok nasıl tanıtırız,nasıl reklamını yaparız.Bilindiği üzere Zeugma'yı Zeugma yapan,ÇİNGENE KIZ diye bilinen mozayiktir.Bu mozayik üzerinde daha çok yoğunlaşarak daha ciddi çalışmalar yapilabilinir diye düşünüyorum.selamlar.
yeri geldiğinde bu şehri sahiplenen işadamları,birecik barajını sahiplendilermide zeugmayı sahiplensinler,malesef herkes rant pesınde...
(sadece işlerine geldiğinde biz falan ailedenızde filan ailedenizde)
ben sahsen o hoyugun bir yanar dag olduguna inanamiyorum ve inanmam tepesinedeki oyulmus su sarincidir 3ve 4 mt derinliginde kayadan oyulma su biriktirme yeri oldugunu tahmin etmekteyim bizzat cikip inceledim saygilar durdu sogut
bende yanardağ olduğunu tahmin etmiyorum.büyük ihtimalle şehir saldıraya uğrayıp yağmalandıktan sonra halkı orayı terketmiş ve bu terk edilen şehir zamanla toprağın altında kalmıştır.çünkü bir felaket olupta şehrin yılıkldığına dair hiç bir bilimsel bulgu yok.
Bazı uzmanlara göre Zeugma antik şehri bu tip bir patlamanın sonucu yer altında kalmıştır.Hem coğrafi konumu hem de hemen yanıbaşında bulunan volkanik dağ bunun en büyük kanıtıdır.Jeoloji uzmanları dağların yapısını incelerken tek başına bulunan sivri dağların büyük bir bölümünün volkanik patlamalar sonucu oluşan dağlar olduğunu belirtmektedirler.Bu sebeple dağları adlandırırken üç kısma ayırmışlardır. Sıra dağlar,destek dağlar ve Volkanik dağlar..
Ülkemizde Karadeniz sıra dağları ve Toroslar dışındaki tüm dağlar normal jeolojik destek dağları olarak tanımlanır.Volkanik dağlar ise bölge bölge ayrıca tanımlanmıştır.Belirgin volkanik dağlar dışında çok sayıda bilinmeyen volkanik dağlar da mevcuttur.Etrafında hiçbir destek dağ olmayan Fıratın kenarındaki Zeuğma tepesi yamaçlarına kurulan görkemli şehrin büyük bir volkanik patlama ile toprak altında kaldığı çok büyük olasılıktır. Uzmanların görüşüne göre şiddetli bir volkanik patlama merkezine yakın 5km mesafeye kadar 9 şiddetinde bir depreme denk sarsıntı meydana getirebilmektedir.
Günümüzde aktif birkaç yanardağ dışında volkanik patlamaların olduğu dağlar kalmamıştır.Zeuğma kazılarında elde edilen bulgular yapıların %70 nin tahrip olduğu,bununda ancak şiddetli bir sarsıntı ile oluşabilecegi öne sürülmüştür.
